Reisverhaaltjes.nl

KAMEROEN

BAKA PYGMEEËN

 

Halverwege de jaren 90, bezocht ik Kameroen. Kameroen ligt in West-Afrika, net boven de evenaar aan de Atlantische Oceaan. Het was toen een nieuwe reisbestemming, maar na 1 maand schrapte de reisorganisatie deze bestemming, want dit land was nog lang niet ‘klaar’ voor toerisme. Tijdens mijn reis, ging er idd. van alles mis, maar dat vond ik juist leuk ! Er waren maar een handjevol toeristen, vnl mensen die op het allerlaatste moment geboekt hadden en er voor de helft v/d prijs zaten….je begrijpt het wel…ik niet dus , balen ! Maar de accommodatie maakte alles goed ! Leuke Afrikaanse ronde huisjes (rondavels) midden in een prachtige natuur ! (in Kribi )  Bovendien op voetafstand van een paradijslijk strand, omzoomd door palmbomen en op wat lokale kinderen na, niemand te zien !

Het inchecken ging erg primitief…er was personeel, een schrift, een stift en een ‘kluis’….De receptionist zocht een lege blz. in het schrift, tekende vervolgens met de stift een groot vierkant erin en in het midden schreef hij het huisnummer op en de naam…klaar ! Ingecheckt ! De belangrijke papieren, zoals paspoort/vliegtickets kon je achterlaten in een ‘kluis’….de papieren deden ze in een plastic zakje en dat zakje deden ze in een koffer….die koffer werd 24 uur p/dag bewaakt !!  Excursies konden er ook geboekt worden ! Bij een excursie zouden we om 8 uur vertrekken en we stonden netjes klaar op afgesproken plaats en tijd….maar geen chauffeur/gids te bekennen…die kwamen pas om 9 uur ! Ok, moet kunnen…ik ben heel flexibel ! Toen we eindelijk vertrokken, stopten we na een minuut of 10 en de chauffeur stapte uit en ging ‘ergens’ naar binnen en wij dus wachten…..en… wachten…We zagen op de deur v/h huisje een tekening van een persoon met een Afrokapsel met een grote haardos….Jawel ! onze chauffeur, was even naar de kapper !!!  Zie je het voor je ?  Natuurlijk had ik voorafgaande v/d reis het eea gelezen over Kameroen en wist dus v/h bestaan v/d pygmeeën. Deze zeer primitieve Bakastam leeft in het dichte regenwoud in het Campo Ma’an Nationaal Park. In dit park komen 1500 plantensoorten voor en vele dieren zoals, buffels, luipaarden, nijlpaarden, gorilla’s, chimpansees, pythons en bosolifanten ! Er leven totaal 70 soorten apen !  In dit gebied leven dus ook de Baka’s ! Gelukkig kon je deze stam bezoeken. We vertrokken s’morgens heel vroeg met 2 jeeps. Na een paar uur rijden, was 1 v/d jeeps kapot en werd in een ‘garage’ gerepareerd, we moesten er maar op vertrouwen, dat alles weer goed was… Na totaal 4,5 uur rijden, stapten we over in een pirogue ( een uitgeholde boomkano ) en voeren dwars door het regenwoud, in  een prachtige natuur ! Eenmaal aan wal, moesten we nog een klein uurtje door het woud lopen. Onze gids moest met een machete een pad voor ons creëren. Ik vond het reuze spannend, maar ook een beetje eng…als je stilstond, leek op de grond alles te bewegen ! Overal beestjes en die vind ik wel mooi, maar ik wil ze niet op me hebben ! Ook was ik niet zo gecharmeerd om dwars door enorme spinnewebben te lopen….een kwestie van snel doorlopen dus !

foto van miljoenpoot

Hierboven een foto van een miljoenpoot, deze dieren bijten niet, maar scheiden giftige gassen uit !

foto oerwoud

Na een uurtje lopen, helemaal bezweet door de hoge luchtvochtigheid, hoorden we getrommel…De Baka pygmeeën reageren op geluiden in de natuur. Ze luisteren naar waarschuwingssignalen van dieren, in het bijzonder geluiden van vogels. Even later stonden we oog in oog met pygmeeën…en ze zijn erg klein, rond de 1.50 m. We werden begeleid naar hun verblijfplaats. Ze leven in klein familieverband. De mannen zijn jagers en vissers ! We kregen een verse kokosnoot, waarvan ze het bovenste stuk afhakten…hoewel koud lekkerder is, smaakte dit heerlijk ! Ze lieten ons zien, hoe ze vuur maken, dmv een puntig stokje tussen hun handpalmen, tegen een ander stuk hout te laten ronddraaien tot dit in een smeulend kooltje veranderde, dat droog aanmaakmateriaal ( houtsnippers, mos ) deed ontvlammen ! De Baka’s hebben geen enkele vorm van luxe en geen notitie van het begrip ‘tijd’ of geld ! Ze leven van wat er in de natuur te vinden is…ze eten oa. fruit/noten/wortels/planten/vis/apen en andere wilde dieren, maar ze doden alleen wat nodig is !

De mannen blijven soms dagen weg als ze op jacht gaan. Ze slapen dan terplekke als het donker wordt, onder een bladerdek of een mongulu ( een soort koepeltent van takken en bladeren ) Bako’s leven niet op 1 plek, maar zwerven door het hele woud ! Al eeuwenlang zijn pygmeeën in staat om ziektes met kruiden en wilde planten uit het woud te genezen. Wij maakten een wandeling door het woud en ze vertelden ons ( onze gids vertaalde in het engels ) ‘alles’ over wat eetbaar is en wat giftig, hoe ze vallen maken, hoe je aan drinken komt ( bamboe hakken, daar zit water in ), welke bomen je beslist niet mag aanraken ivm giftige stekels enz enz. Het was allemaal erg interessant. Terug in het kamp kregen we overheerlijke gamba’s te eten. Baka’s zitten s’avonds rondom een kampvuur. Ze dansen, zingen en drummen op holle boomstammen. De muziek v/d pygmeeën is met geen andere te vergelijken. Het zijn verhalende liederen die van generatie op generatie doorgegeven worden !

dans pygmeeen

Wij kregen zo’n voorstelling te zien, zie foto hierboven ! Pygmeeën hebben geen geboorteakte en hebben geen identiteitspapieren…’officieel’ bestaan ze eigenlijk niet, klinkt raar. Ze weten dan ook niet, hoeveel Baka’s er in het woud leven. In het jaar dat ik er was (1996), hoorde ik dat de regering van Kameroen wilde dat ze zich gingen vestigen en dat ze geregristreerd moesten worden. Vandaag de dag, leven er nog steeds Baka’s in het woud, maar de meesten hebben zich gevestigd aan de rand v/h woud of in dorpjes. Hun leefgebied werd door ontbossing onherstelbaar verwoest….houtexploitanten groeven met alles verwoestende machines wegen door het oerwoud. Hierdoor zijn veel wilde dieren gevlucht en gedood, maar ook door de komst van stropers en jagers ! ( gorilla’s en chimpansees dreigen uittesterven ) De pygmeeën konden steeds minder ‘natuurvoedsel’ vinden en hierdoor veranderde de eetgewoontes v/d pygmeeën. Van rauw vlees, planten en vruchten zijn ze overgestapt op vlees van bijv. geiten, met als basisvoedsel mais en maniok. Ze eten nu te eenzijdig en hebben last van hun ingewanden. Sommige pygmeeën worden door mensen uit het dorp gevraagd om te komen helpen bij werkzaamheden op het land. Voor een hele dag zwaar werk, ontvangen ze dan bijv. een pakje sigaretten. Dit accepteren ze, omdat ze geen notie van geld hebben…De meeste pygmeeën zijn nog steeds analfabeet, maar tegenwoordig gaan er ook kinderen naar school, al moeten ze meer dan 2 uur lopen….

Het was een schitterende ervaring om zo’n primitieve stam te kunnen ontmoeten…Als wijze van ‘dankjewel’ gaf onze gids ( van ons geld) de pygmeeën, whiskey…Natuurlijk waren wij niet de eerste toeristen die deze stam hebben bezocht en schijnbaar heeft ooit iemand hun eens whiskey gegeven en nu vragen ze er zelf om…

foto kamp baka stam

Foto van kind Bako stam met een uitgemergelde hond…

We namen afscheid en begonnen aan de lange weg terug en kwam er een eind aan ons avontuur…..niet dus…want eenmaal terug bij de jeeps, bleek 1 jeep niet te willen starten…hij was dus niet goed gemaakt !!!  Een groot probleem….ze beschikten niet over trekkabels, mobiele telefoons, zoals nu, waren er nog niet en bovendien, dan had je toch geen bereik gehad..!  Het werd al bijna donker en dan komen de wilde dieren ook tot leven. Al ruziënd bespraken we onze mogelijkheden….Er werd voorgesteld dat er mensen op het dak v/d jeep gingen zitten…’Nee, veel te gevaarlijk’ riep de een !  ‘Met z’n allen in 1 jeep’…..nee, dat past nooit !,  werd er geroepen.. Jeep aanduwen was ook geen optie op dit modderig terrein. We besloten toen toch maar met z’n allen in 1 jeep te gaan zitten…dus dit betekende, bij elkaar op schoot zitten ! en dat bijna 5 uur lang !!  We kwamen uiteindelijk s’avonds laat, moe, vies, stinkend, maar heelhuids weer aan bij onze huisjes ! Achteraf konden we er wel om lachen, het was een heel avontuur ! Maar als reisorganisatie, kan je zoiets en wat verder allemaal nog mis ging, natuurlijk niet aan je klanten verkopen…..dus, was dit toen de laatste reis naar Kameroen, die de reisorganisatie aanbood. Tegenwoordig bieden diverse reisorganisaties, rondreizen naar het prachtige Kameroen, ik zou best nog wel eens terug willen gaan……

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *